Gabari: Araçların yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli seyirlerini temin amacı ile uzunluk, genişlik ve yüksekliklerini belirleyen ölçülerdir.
Peki ”Gabari” nasıl yazılır? Trafikte Gabar ve Gabarin olarak da kullanılan sözcüğün doğru yazılışı; Gabari’dir.
- Türkçe’ de gabari nedir ve hangi anlama gelir? : ölçme kalıbı anlamını taşır.
Gabari işaretleri ise karayollarını kullanacak araçların, genişlik, yükseklik ve ağırlıklarının maksimum hangi ölçülerde olabileceğini göstermek amaçlı kullanılır. Gabari sınırlaması kullanılmakta olan her yol, köprü ve üst geçit için farklılık gösterebilir.
Gabari Sınırlaması Levhası Nerelere Konulur?
Yüksekliği beş metre ve daha yüksek olan köprü, tünel ve alt geçit gibi yapılardan araçların geçmesinde herhangi bir tehlike arz etmeyeceği için gabari işaretlemesi yapılmamaktadır.
Ancak yüksekliği 5 metreden az olan tünel, köprü ve alt geçitlere gabari levhası konulur.
Gabari Dışı Ne Demektir?
Gabari dışı, aracın veya yükle birlikte aracın mevzuatta izin verilen standart boyutlardan birini aşması anlamında kullanılır.
Örneğin standart sınırı aşan:
↔️ genişlik,
↕️ yükseklik,
↔️ uzunluk
söz konusu olduğunda özel izin süreci gündeme gelebilir. KGM, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 128. maddesindeki boyutlardan en az birini aşan özel araçlar için Özel İzin Belgesi, bölünemeyen ve taşıma sınırını aşan yükler için ise Özel Yük Taşıma İzin Belgesi düzenliyor.
Gabari Dışı Yük Nedir?
Bazı yükleri parçalara ayırıp birkaç araçla taşıyamazsınız.
Mesela büyük bir:
🏭 sanayi makinesi,
⚙️ trafo,
🏗️ konstrüksiyon parçası,
🚜 iş makinesi
standart taşıma boyutlarının dışına çıkabilir.
KGM’nin tanımına göre başka bir ulaşım sistemiyle taşınması mümkün olmayan, bölünemeyen ve taşıma sınırlarını aşmasına rağmen taşınması zorunlu yükler için Özel Yük Taşıma İzin Belgesi düzenlenebiliyor.
Gabari Aşılırsa Ne Olur?
Yasal boyutları aşan araç veya özel yük için gerekli izin alınmadan yola çıkılırsa cezai işlem uygulanabilir ve araç trafikten men edilebilir.
KGM açık biçimde, Özel İzin veya Özel Yük Taşıma İzin Belgesi gerektiği hâlde izin almadan karayoluna çıkan araçlara Karayolları Trafik Kanunu kapsamında işlem uygulanacağını ve aracın trafikten men edileceğini belirtiyor.
Burada “cezasını öder geçerim” diye düşünmeyin.
Yola devam edememe ihtimali işin daha büyük tarafı.
Gabari Nasıl Ölçülür?
Gabari ölçümünde aracın trafikte kapladığı toplam fiziksel boyut dikkate alınır.
Yük taşıyorsanız:
📏 en dış noktadan genişlik,
📏 zeminden en yüksek noktaya kadar yükseklik,
📏 önden arkadaki en uç noktaya kadar toplam uzunluk
önem kazanır.
Özel yük başvurularında KGM sistemi de araç ve yükün yüklü durumdaki genişlik, yükseklik ve uzunluk değerlerinin bildirilmesini ister.
Gabari Sınırları Neden Var?
Gabari sınırları sadece aracın yola sığması için konulmuş değil.
Amaç:
🌉 köprü ve geçitlerle çarpışmayı önlemek,
🚇 tünellerde güvenli geçiş sağlamak,
↔️ yolun kullanılabilir genişliğini korumak,
🚗 diğer yol kullanıcılarının güvenliğini sağlamak,
🛣️ yol altyapısının planlanan sınırlar içinde kullanılmasını sağlamak.
Karayolları Trafik Yönetmeliği de araç boyutlarını, karayolunda güvenli seyir ve yol yapısına uygunluk çerçevesinde düzenliyor.
Bazen dört metre sadece rakam gibi görünür.
Köprünün altında o rakamın ne işe yaradığını hemen anlarsınız.
Gabari Dışı Araç Denetim İstasyonuna Girmek Zorunda mı?
Özel Yük Taşıma veya Özel İzin Belgesi alan araçlar, belgede belirtilen güzergâh üzerindeki Karayolları Denetim İstasyonlarında belge, ağırlık ve boyut kontrolü yaptırmak zorunda. KGM, kontrol istasyonuna girmeden devam eden araçlar için ayrıca idari işlem uygulandığını belirtiyor.
Yani özel izin:
“Belgeyi aldım, gerisi serbest.”
anlamına gelmiyor.
İzin şartlarına da uymak gerekiyor.
- İlginizi Çekebilir: Banket Nedir?
- Bizi Facebook’ta takip edebilirsiniz: https://www.facebook.com/trafikkurallarinet/
