Otomatik araca ilk kez oturduğunuzda debriyaj yoktur ama bu kez karşınıza P, R, N, D gibi harfler çıkar. İlk bakışta karışık görünür, aslında birkaçını öğrendiğinizde iş kolaylaşır. Yalnız S, L, M veya B her araçta aynı biçimde çalışmayabilir. Gelin önce herkesin karşılaştığı dört harften başlayalım.

⚠️ Her Otomatik Vites Harfi Her Araçta Bulunmaz

P, R, N ve D yaygın konumlardır. Ama S, L, M, B, 1, 2, 3 veya +/− gibi seçenekler aracın şanzımanına göre değişebilir. Örneğin bazı Ford modellerinde S Sport konumuyken, Toyota’nın bazı hibrit modellerinde B motor frenini artırmak için kullanılır.

🚗 D = GİTMEK

D – Drive, normal ileri sürüş konumudur. Araç ilerlerken şanzıman gerekli vitesleri kendisi seçer.

🅿️ P = PARK

P – Park, araç park edildiğinde kullanılan konumdur. Şanzıman kilitlenir ama P’yi park freninin yerine kullanmayın; park frenini de uygulayın.

Kısacası:

D yürütür, P park eder.

İlk iki harfi böyle akılda tutmak kolay.

Otomatik Vites Harfleri Ne Anlama Gelir?

Otomatik araçlarda en sık karşılaşacağınız harfler:

🅿️ P – Park

↩️ R – Reverse

⚪ N – Neutral

🚗 D – Drive

şeklindedir.

Bunların yanında aracınıza göre:

🏁 S – Sport

🐢 L – Low

✋ M – Manual

➕➖ + / − – manuel büyütme ve küçültme

⛰️ B – bazı araçlarda artırılmış motor freni

gibi seçenekler bulunabilir.

İşin püf noktası şu: İlk dört harf oldukça tanıdık, diğerleri marka ve modele bağlıdır. Kia’nın güncel otomatik şanzıman açıklamasında P-R-N-D temel konumlar olarak yer alırken manuel seçim ayrıca sunuluyor; Ford’da ise bazı modellerde S Sport konumu bulunuyor.

P Vites Ne Demek?

P = Park

Aracı park ettiğinizde kullanılan konumdur.

P seçildiğinde şanzımanın park mekanizması devreye girerek tahrik tekerleklerinin dönmesini engeller. Kia özellikle araç tamamen durmadan P’ye geçilmemesi gerektiğini belirtiyor.

Ama burada sık yapılan bir yanlış var.

Hani:

“P’ye aldım, el freni gereksiz.”

denir ya, öyle değil.

P konumu park freninin yerine geçmez.

Aracı park ederken park frenini de kullanın.

Araç Hareket Hâlindeyken P’ye Alınır mı?

Hayır.

Araç tamamen durmadan P konumuna geçmek şanzımana zarar verebilir ve tekerleklerin kilitlenmesine yol açabilir. Üretici kılavuzları P’ye geçmeden önce aracın tamamen durmasını özellikle istiyor.

Direksiyonda acele bazen pahalıya çıkar.

Önce durun.

Sonra P.

R Vites Ne Demek?

R = Reverse

Geri hareket etmek için kullanılır.

Araç ileri giderken bir anda R’ye geçirmek doğru değildir. Kia’nın güncel kılavuzu da R’ye geçmeden veya R’den çıkmadan önce aracın tamamen durmasını istiyor.

Yani:

R = geri.

Akılda tutması kolay.

N Vites Ne Demek?

N = Neutral

Türkçede boş veya nötr konum diyebiliriz.

N seçildiğinde motor ile tahrik tekerlekleri arasındaki aktarım sürüş için devrede değildir ve araç eğimli zeminde kendi kendine hareket edebilir. Kia bu yüzden N konumunda aracın serbestçe yuvarlanabileceği konusunda uyarıyor.

N:

park etmek için P’nin yerine kullanılmaz.

Otomatik Arabada N Ne Zaman Kullanılır?

N; aracın aktarımının boşa alınması gereken belirli durumlarda kullanılabilir. Ama özellikle çekme, otomatik yıkama veya arıza durumlarında aracın kullanım kılavuzuna bakın.

Modern şanzımanlarda:

“N’ye aldım, çek gitsin.”

mantığı sizi yolda bırakabilir.

Bazı araçların çekilmesi için özel prosedür veya platformlu çekici gerekebilir.

D’de Araç Kendi Vites Değiştirir mi?

Evet.

Otomatik şanzımanın ana işi zaten budur.

Araç:

🚗 hız,

⚙️ motor devri,

🦶 gaz pedalı isteği,

⛰️ yol ve yük koşulları

gibi verileri kullanarak uygun vitesi seçebilir.

Mesela sollama yapmak için gaza daha güçlü bastığınızda bazı şanzımanlar daha fazla güç elde etmek amacıyla otomatik olarak alt vitese geçebilir. Kia’nın güncel kılavuzu bu davranışı açıkça anlatıyor.

S Vites Ne Demek?

Çoğu araçta:

S = Sport

anlamında kullanılır.

Sport konumu seçildiğinde şanzıman daha sportif tepki verebilir ve vitesleri normal D kullanımından farklı noktalarda değiştirebilir. Ford’un bazı otomatik şanzımanlarında S doğrudan Sport mode olarak tanımlanıyor.

Ama S gördüğünüz her arabaya aynı cümleyi kurmayın.

Aracın kılavuzuna bakın.

S Modu Arabayı Daha Hızlı Yapar mı?

S modu aracın motoruna sihirli biçimde ekstra beygir eklemez.

Daha çok motor ve şanzımanın mevcut gücü daha sportif biçimde kullanmasına yardımcı olabilir. Örneğin vitesi daha geç büyütmek veya gaz tepkisini farklılaştırmak gibi davranışlar görülebilir.

Şöyle düşünün:

Aynı çayı içiyorsunuz.

Sadece biraz daha demli.

S Modu Çok Yakıt Yakar mı?

Sport kullanımında motor daha yüksek devirlerde tutulabiliyorsa ve sürücü daha sert gaz kullanıyorsa tüketim artabilir.

Ama:

“S her zaman en fazla yakıt harcayan vites konumudur.”

Tüketim sürüş şekline, motora, şanzımana ve yol koşullarına da bağlıdır.

L Vites Ne Demek?

L = Low

Yani düşük vites/düşük vites aralığı anlamında kullanılır.

L bulunan bazı otomatik şanzımanlarda araç düşük viteslerde tutularak:

⛰️ dik inişte motor freninden yararlanmak,

🚜 düşük hızda daha fazla çekiş istemek,

⬇️ yüksek vitese çıkışı sınırlandırmak

gibi amaçlar sağlanabilir.

L’nin tam çalışma biçimi araçtan araca değişir.

Otomatik Viteste 1, 2 ve 3 Ne Demek?

Özellikle eski tip otomatik şanzımanlarda:

1, 2, 3

gibi konumlar görülebilir.

Bunlar şanzımanın kullanabileceği üst vites aralığını sınırlandırmak amacıyla kullanılabilir.

Mesela eski bir sistemde 2 seçildiğinde şanzıman daha yüksek viteslere çıkmayabilir. Toyota’nın eski otomatik şanzıman kılavuzlarında da “2” ve “L” konumları motor freninden yararlanmak ve düşük vites kullanımını sürdürmek için ayrıca açıklanıyor.

Ama bunlara:

1 = 30 km/s
2 = 60 km/s
3 = 100 km/s

diye hız yazmayın.

O rakamlar araçtan araca değişir.

Otomatik Vites Araba Nasıl Çalıştırılır?

Araçtan araca küçük farklılıklar olabilir ama modern otomatiklerde güvenli başlangıç mantığı genellikle şöyledir:

🅿️ Vites P konumunda olsun.

🦶 Fren pedalına basın.

🚗 Motoru veya elektrikli sürüş sistemini çalıştırın.

➡️ Hareket edeceğiniz yöne göre D veya R seçin.

🅿️ Park frenini uygun şekilde bırakın.

🚘 Çevrenizi kontrol ederek hareket edin.

Örneğin güncel Hyundai araçlarında motorun P veya N konumunda çalıştırılabildiği, güvenlik açısından P’nin tavsiye edildiği belirtiliyor.

Aracınızın kendi prosedürü önceliklidir.

Otomatik Araç Park Ederken Hangi Vitese Alınır?

Park ederken araç tamamen durdurulur ve P konumu kullanılır.

Park frenini de uygulayın.

Üretici kılavuzları P’nin park freninin yerine kullanılmamasını özellikle vurguluyor.

Özellikle eğimli yerde bütün yükü sadece şanzımanın park mekanizmasına bırakmak iyi alışkanlık değildir.

P var.

Park freni de var.

İkisini birbirine düşman etmeyin.

Otomatik Viteste Motor Freni Nasıl Kullanılır?

Aracınıza göre yöntem değişir.

Bazı otomobillerde:

➖ manuel olarak vites küçültme,

🐢 L konumu,

🔢 2 veya 3 gibi sınırlı vites konumları,

🅱️ hibritlerde B,

kullanılabilir.

Toyota’nın bazı hibritlerinde B motor frenini artırırken, Kia’nın manuel modunda sürücü − seçimiyle alt vitese geçebiliyor.

İşte burada tek bir internet reçetesi yerine kendi aracınızın kılavuzu önemli.

Otomatik Vites Harflerini Kolay Nasıl Ezberlerim?

İlk dördünü şöyle hatırlayın:

🅿️ P – Park → Park et

↩️ R – Reverse → Geri

⚪ N – Neutral → Boş

🚗 D – Drive → İleri sür

Önce bunlar.

S, L, M, B ve diğer işaretlere sonra geçin.

Ehliyet dersinde bütün levhaları ilk dakikada ezberlemeye çalışmak gibi düşünün; önce dört ana harfi oturtursanız gerisi daha kolay gelir.

• İlginizi Çekebilir: Manuel Araç Ehliyeti Otomatik Vites Araç Kullanabilir Mi?

• İlginizi Çekebilir: Otomatik Vites Araba Modelleri

Otomatik Vites Kullanırken “L-2-3” Ne İşe Yarıyor?

Otomatik vites harfleri anlamları genel olarak simgeledikleri niteliklerin İngilizce karşılıklarından geliyor. Bununla birlikte otomatik vites araçlarda L-2-3 gibi rakamlar da bulunuyor. Bunlar vites pozisyonlarıdır ve hangi sayı seçildiyse araç o vitesin üstüne çıkmamaktadır. 1 vitesinin niteliği L harfine karşılık geliyor. Yani “otomatik viteste l nedir?” derseniz ilk vites demek yeterli olacaktır. Bu sebeple otomatik araç viteslerinde ya L harfi veya bir rakamı olmaktadır. Bu viteste araç hemen hemen 30 kilometre hıza kadar çıkıyor olmaktadır.

Vites 2’deyken ise araç kendiliğinden 3. vitese geçmemektedir. Ortalama hızın 60 kilometre olduğu hallerde bu vites kullanılıyor. Vites 3’teyken araç 3. vitesin üstüne çıkmamaktadır. Bu genel olarak şehirler arası yolda seçilmektedir. Araç hemen hemen 100 kilometre hıza kadar çıkabilmektedir. Vites 3, bazı araçlarda D3 olarak da gösterilmektedir. Genel anlamda bu harflerin anlamlarını öğrenmek araç kullanma becerinizi oldukça yükseltmektedir. Otomatik Vites Harfleri yazımızı okuduğunuz için teşekkür ederiz.

• Twitter Adresimiz: https://twitter.com/trafikkrallari