Aracınızın kontağını çevirdiğinizde hiçbir tepki almıyorsanız, yalnızca bir “tık” sesi duyuyorsanız veya yeni aldığınız akü birkaç gün içinde tekrar boşalıyorsa, yalnız değilsiniz. Bu, sürücülerin en sık karşılaştığı sorunların başında gelir. Çoğu zaman akla ilk gelen “akü bitti” olur ama işin aslı çoğu zaman daha derinlerdedir.
Bu tür belirtiler; marş motorundan şarj dinamosuna, kutup başlarından şase bağlantılarına kadar birçok farklı noktadan kaynaklanabilir. Bu yüzden doğrudan parça değiştirmek yerine, önce doğru teşhis koymak şart. Hele ki yeni akü takıldığı halde sorun devam ediyorsa, işin içine şarj ve marş sistemlerinin detaylı bir incelemesi giriyor.
Araç Neden Marş Basmaz?
Kontağı çevirdiğinizde hiçbir şey olmuyorsa, ilk bakılacak yer aküdür. Zayıf veya boş bir akü, marş motorunun çalışması için gereken enerjiyi sağlayamaz. Ama akü sağlam görünse bile araç yine de çalışmayabilir. İşte olası nedenler:
- Akü zayıf veya tamamen boş
- Akü kutup başları gevşemiş veya oksitlenmiş
- Marş motoru arızalı
- Marş otomatiği veya rölesi bozuk
- Şase bağlantısı zayıflamış veya kopmuş
- Elektrik kablolarında temassızlık veya kopukluk
- Kontak sisteminde arıza
Kontağı çevirdiğinizde gösterge ışıkları yanıyor ama motor dönmüyorsa, sorun büyük ihtimalle marş sistemindedir. Işıklar da sönükse, akü veya bağlantılar yeterli değil demektir.
Kontak Çevrildiğinde Tık Sesi Neden Gelir?
Yalnızca tek bir “tık” sesi duyuyorsanız, marş otomatiği devreye girmiş ama marş motoru dönemiyor demektir. Bu genellikle:
- Zayıf akü
- Gevşek bağlantı
- Marş motoru arızası
anlamına gelir.
Eğer art arda hızlı tık sesleri geliyorsa, bu çoğunlukla akü voltajının marş motorunu çevirmek için yeterli olmadığını gösterir. Ama yine de kesin bir şey söylemek için ölçüm şart.
Yeni Akü Neden Kısa Sürede Boşalır?
Yeni akü taktırdınız, birkaç gün sonra yine aynı sorun. Can sıkıcı, değil mi? İşte bu durumda sorun neredeyse kesinlikle aküde değil, başka bir yerdedir.
Motor çalışırken akünün şarj olması gerekir. Bunu sağlayan parça şarj dinamosudur. Eğer dinamo yeterli voltaj üretmiyorsa, akü her çalıştırmada biraz daha boşalır ve eninde sonunda biter.
Yeni akünün çabuk bitmesinin diğer olası nedenleri:
- Araçta elektrik kaçağı var (motor kapalıyken bile akü boşalır)
- Far veya iç aydınlatma açık kalmış
- Multimedya sistemi veya diğer donanımlar kapalıyken enerji tüketiyor
- Akü kutup başları gevşek
- Şarj dinamosu kayışı gevşemiş
- Araç uzun süre kullanılmamış
- Sürekli kısa mesafe kullanım (akü yeterince şarj olamaz)
Bu yüzden yeni bir akü almadan önce mutlaka şarj voltajı ve araçtaki bekleme tüketimi ölçülmelidir.
Şarj Dinamosu Arızası Nasıl Anlaşılır?
Şarj dinamosu arızası genellikle gösterge panelinde yanan akü lambası ile kendini belli eder. Ama bazen bu lamba yanmaz veya ara sıra yanıp söner. O yüzden sadece lambaya güvenmeyin.
Şarj sistemi arızasının diğer belirtileri:
- Akü ikaz lambasının yanması
- Farların motor devrine göre parlaklığının değişmesi
- Sabahları aracın zor çalışması
- Akünün sık sık boşalması
- Klima, silecek veya camların yavaş çalışması
- Dinamo bölgesinden uğultu veya sürtme sesi gelmesi
- Elektrikli sistemlerin düzensiz çalışması
Şarj dinamosunun tamir edilip edilemeyeceği arızanın türüne bağlıdır. Regülatör, kömürler, rulman, diyot tablası gibi parçalar değiştirilerek dinamo kurtarılabilir. Ama bazı durumlarda komple değişim gerekebilir.
Akü Lambası Yanarken Araç Kullanılır mı?
Teknik olarak, araç bir süre aküdeki enerjiyle çalışmaya devam edebilir. Ama bu bir “yarış”tır; akü boşalana kadar. Şarj dinamosu çalışmıyorsa, akü bittiğinde motor durur ve araç bir daha çalışmaz.
Bu yüzden akü lambası yandığında, “idare eder” demeyin. En kısa sürede bir oto elektrik servisine uğrayın. Uzun yol yapıyorsanız, yol kenarında kalma riskiniz yüksektir.
Sorun Aküde mi, Marş Motorunda mı?
Bu iki arıza birbirine çok benzer. Ama bazı ipuçları var:
| Belirti | Akü zayıfsa | Marş motoru arızalıysa |
|---|---|---|
| Gösterge ışıkları | Sönük | Normal |
| Marş sesi | Yavaş döner, art arda tık | Tek tık veya hiç ses |
| Takviye ile çalışma | Çalışır | Çalışmayabilir |
| Çalışma durumu | Her seferinde zorlanır | Bazen çalışır bazen çalışmaz |
Ama bu ipuçları kesin tanı koydurmaz. Doğru teşhis için akü, şarj dinamosu ve marş motorunun birlikte ölçülmesi gerekir.
Ne Zaman Oto Elektrik Servisine Gidilmeli?
Aşağıdaki belirtilerden biri varsa, ertelemeyin:
- Araç normalden geç çalışıyorsa
- Kontak çevrildiğinde tık sesi geliyorsa
- Yeni akü kısa sürede boşalıyorsa
- Akü lambası yanıyorsa
- Farlar zayıf veya dalgalı çalışıyorsa
- Araç bazen çalışıp bazen çalışmıyorsa
- Marş sırasında sürtme sesi geliyorsa
- Elektrikli donanımlar yavaş çalışıyorsa
Unutmayın, marş basmıyorsa veya akü sürekli bitiyorsa, doğrudan parça değiştirmek yerine önce arızanın kaynağını tespit ettirmek, hem zaman hem de bütçe açısından her zaman daha iyidir.
İlginizi Çekebilir: Alman Otomobil Devleri
